ครูในฐานะผู้ทำงานวัฒนธรรม

22223

พี่สาวที่นับถือผู้หนึ่งส่งลิงค์มาให้ จริงก็อยากแนะนำหนังสือเนื้อหาหนักๆ(แต่ต้องอ่าน)เล่มนี้มานานแล้ว แต่ก็ทำไม่ได้เสียที แอดมิ้นเห็นว่าผู้เขียน (ไม่ระบุชื่อ) แนะนำได้สั้น กระชับ ตรงประเด็น ทั้งยังยกตัวอย่างสถาณการณ์จริงที่เกิดขึ้นปัจจุบันได้อย่างเห็นภาพ จนทำให้อยากหยิบหนังสือเล่มนี้ขึ้นมาอ่านอีกครั้งทีเดียวเชียว แนะนำให้ลองไปหาอ่านดูนะครับ หนังสือดีและมีพลังจริงๆ

——–

แนะนำหนังสือ :
“ครูในฐานะผู้ทำงานวัฒนธรรม : จดหมายถึงผู้ที่กล้าสอน”
เปาโล แฟรร์ เขียน | สดใส ขันติวรพงศ์ แปล
Link : http://prachatai.com/journal/2005/12/21861

ท่ามกลางกระแสคัดค้านการถ่ายโอนการศึกษาไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) โดยกลุ่มองค์กรครู ได้ก่อให้เกิดข้อถกเถียงขึ้นมากมายในสังคมไทย ไม่ว่าจะเป็นประเด็นทางกฎหมายเกี่ยวกับการกระจายอำนาจ รวมไปถึงประเด็นสืบเนื่องจากการหยุดการเรียนการสอนเพื่อเข้าร่วมประท้วง ก็ก่อให้เกิดคำถามถึงจิตวิญญาณแห่งวิชาชีพที่เรียกว่า “ครู”

ไม่ว่าปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นจะถูกอธิบายเยี่ยงไรในสังคมไทย แต่ในสายตาของนักการศึกษานอกระบบ และนักเขียน ชาวบราซิล อย่าง เปาโล แฟร์ (Paolo Freire) กลับมองว่า การประท้วงเพื่อเรียกร้องสภาพแวดล้อมทางการสอนที่ดีกว่า “เป็นสิ่งจำเป็นและยังจำเป็น” เนื่องจาก “แท้ที่จริงแล้วครูที่หยุดงานประท้วงกำลังสอนบทเรียนสำคัญให้แก่เด็กๆ ด้วยการทำให้พวกเขาเห็นของจริง ซึ่งเป็นการต่อสู้อย่างมีความหมาย และนักเรียนยังได้รับบทเรียนอื่นๆ ในระบบประชาธิปไตยอีกด้วย” (จากหนังสือ “ครูในฐานะผู้ทำงานวัฒนธรรม จดหมายถึงผู้ที่กล้าสอน Teachers as Culture Workers)

ในหนังสือ Teachers as Culture Workers หรือครูในฐานะผู้ทำงานวัฒนธรรมฯ เปาโล แฟร์ พยายามชี้ให้เห็นว่า “การลดทอนการสอนให้เป็นเพียงกระบวนการสร้างความรู้สึกที่ดีๆ โดยเฉพาะการทำตัวเหมือนพ่อแม่ที่คอยพะเน้าพะนอต่อลูกๆ… เท่ากับเป็นการประกาศว่า ครูดีเหมือนพ่อแม่ ดังนั้นครูจะไม่มีวันประท้วง…อุดมการณ์นี้เองที่ทำให้ครูหมดความสามารถที่จะประท้วงเพื่อผลดีแก่เด็ก อย่างเช่นการเรียกร้องต่อผู้บริหารของโรงเรียน และต่อนักการเมือง เพื่อสภาพการทำงานที่ดีกว่า

“แม้ว่าชนชั้นปกครองไม่ได้จงใจสร้างหรือกำหนดม่านหมอกอุดมการณ์นี้ แต่อำนาจการปกปิดความจริงของพวกเขาได้สนองประโยชน์แก่ชนชั้นของพวกเขาอย่างไม่อาจปฏิเสธได้”

อุดมการณ์อันเป็นมายาคติเหล่านี้เอง ที่ เปาโล แฟร์ ให้ความเห็นว่าเป็นอุปสรรคสำคัญในการพัฒนาการเรียนการสอน เพราะฉะนั้นสิ่งสำคัญที่สุดในการพัฒนาการศึกษา คือ ผู้สอนต้องกล้าที่จะปฏิเสธต่อมายาคติเดิมๆ เพื่อเรียกร้องเสรีภาพ ซึ่งนั่นหมายรวมถึง “การกล้าปฏิเสธที่จะไม่หลับหูหลับตาใช้ชุดการศึกษาที่ผู้เชี่ยวชาญบางคนในสำนักงานของตนได้จัดทำขึ้นเพื่อแสดงอำนาจอันเด็ดขาด” เพราะคู่มือการสอนประเภทนี้จะ “สกัดกั้นความกล้าที่จะสร้างสรรค์ อธิปไตยของครูและอธิปไตยของโรงเรียน”

เปาโล แฟร์ กล่าวว่า การมีชีวิตอย่างถ่อมตน ความรักความเมตตา ความกล้า ขันติธรรม การตัดสินใจอย่างแน่วแน่ การสร้างสมดุลระหว่างความอดทน-ไม่อดทน และการรู้จักประหยัดถ้อยคำ

คือคุณสมบัติสำคัญสำหรับครูหัวก้าวหน้าที่จะทำให้ “โรงเรียนมีความสุขสนุกสนาน…เป็นโรงเรียนที่คิด มีส่วนร่วม สร้างสรรค์ มีความรัก มีการพูดคุย มีการคาดเดา อ้าแขนรับชีวิตด้วยอารมณ์แรงกล้าและความรู้สึกที่เข้มข้น ไม่ใช่โรงเรียนที่เงียบเหงาแล้วลาจากกัน”

เปาโล แฟร์ ให้ความเห็นว่านักการศึกษา หรือครู มีสิทธิที่จะผนึกกำลังกัน “เพื่อปกป้องสิทธิของพวกเขา สิทธิที่ว่านี้รวมถึงเสรีภาพในการสอน เสรีภาพในการพูด เสรีภาพที่จะได้รับสภาพการทำงานด้านการศึกษาที่ดีกว่า สิทธิที่จะได้รับค่าตอบแทนในระหว่างลาเพื่อศึกษาเพิ่มเติม สิทธิที่จะรวมกลุ่มกัน สิทธิที่จะวิพากษ์วิจารณ์ผู้มีอำนาจโดยไม่ต้องกลัวว่าจะถูกแก้เผ็ด สิทธิต่อหน้าที่ที่ต้องกระทำอย่างจริงจังและรวมพลังกัน และสิทธิที่จะมีชีวิตอยู่ได้โดยไม่ต้องหลอกลวง” เพราะ “ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการศึกษานั้นไม่ได้มีเฉพาะแต่ปัญหาการสอนเท่านั้น แต่อาจเป็นปัญหาทางการเมือง ทางจริยธรรมและปัญหาทางเศรษฐกิจด้วย”

ขณะที่ เปาโล แฟร์ สนับสนุนการต่อสู้เพื่อเรียกร้องสิทธิของครูในหลายๆ ด้าน แต่เขาก็ย้ำไว้ในหนังสือ ว่า “ครูก็เป็นมนุษย์เหมือนกับนักเรียน” ครูจึงมีสิทธิที่จะถูกตั้งข้อสงสัย มีสิทธิที่จะถูกวิพากษ์วิจารณ์จากนักเรียน

เมื่อเป็นดังนี้เราจึงไม่สามารถที่จะคาดหวังการเรียนการสอนที่มีประสิทธิภาพ “จากครูผู้ประท้วงการบริหารที่เคร่งครัดจำกัดเสรีภาพในการสอน แต่ตัวเองก็จำกัดเสรีภาพของผู้เรียนอย่างน่าละอายใจในเวลาเดียวกัน”

คำถามที่น่าสนใจสำหรับวันนี้เกี่ยวกับการออกมาเคลื่อนไหวคัดค้านการถ่ายโอนการศึกษาของกลุ่มองค์กรครู ก็คือ วันนี้กลุ่มครูที่กำลังแสดงออกตามวิถีประชาธิปไตย พร้อมเปิดใจให้นักเรียนของพวกท่านตั้งคำถาม ถกเถียง และวิพากษ์วิจารณ์การสอนของพวกท่านแล้วหรือยัง?

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s